Canarium album (Lour.) Raeusch. - BURSERACEAE

ຊ່ືພື້ນຖານ : Pimella alba Loureiro

English   Lao   

ລັກສະນະພືດສາດ ແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ນິເວດ ເຂດແຜ່ກະຈາຍພັນ

ລັກສະນະພືດສາດ :

ລັກສະນະເດັ່ນໆ ສຳລັບຊ່ວຍໃນການຈຳແນກຊະນິດໄດ້ : ກິ່ງງ່າອ່ອນມີຂົນສີນ້ຳຕານ ອົມສີອອກແດງປົກຄຸມ ແລະ ເມືອ່ ແກ່ແລ້ວຈະກ້ຽງ ບໍ່ມີຂົນ. ບິ້ງໃບຄູ່ຕ່ຳສຸດ ນ້ອຍ ກ່ວາຄູ່ອ່ືນໆ. ກ້ານໃບ ມີຂົນຫ່າງໆ ໄຄ່ຟອງຢ່າງສະໝ່ຳສະເໝີ ຢູ່ໂຄນ. ມີຢາງ ສີຂາວ ຊ່ຶງບັນຈຸທາດນ້ຳມັນ ແລະ ມີກິ່ນຫອມ.
ປະເພດພືດ : ໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດໃຫ່ຍ, ສູງເຖິງ 30 ມ., ມີເສັ້ນລັດສະໝີ 80 ຊມ . ງ່າຕັ້ງຊັນຂຶ້ນທຽບໃສ່ລຳຕົ້ນ.
ລຳຕົ້ນ ແລະ ເປືອກ : ລຳຕົ້ນເປັນທໍ່ ກົມ, ຊື່ ແລະ ແຕກງ່າຢູ່ປາຍຕົ້ນ. ເປືອກສີນ້ຳຕານອ່ອນ, ມີຮອຍແຕກ ແລະ ເປັນເກັດໆ ມີຊ່ອງອາກາດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ເປືອກນອກ ບາງ, ເປືອກໃນມີສີນ້ຳຕານແກມສີອອກບົວ.
ງ່າ ແລະ ກິ່ງນ້ອຍ : ກິ່ງງ່າເປັນທໍ່ກົມ, ເມື່ອເວລາຍັງອ່ອນ ມີຂົນສີນ້ຳຕານອົມສີອອກແດງປົກຄຸມ ແລະ ກ້ຽງ ບໍ່ມີຂົນເມືອ່ເວລາແກ່ແລ້ວ.
ທາດແຫຼວທີ່ລະບາຍອອກ : ນ້ຳຢາງສີຂາວ ແລະ ບັນຈຸທາດນ້ຳມັນ, ໜຽວ ແລະ ມີກິ່ນຫອມ.
ໃບ : ໃບປະສົມແບບຂົນ ປາຍຄີກ, ປົ່ງສະຫລັບ ແລະ ກ້ຽວວຽນ ແລະ ທັງຈັບເປັນຈຸ້ມ ຢູ່ປາຍກິ່ງ ແລະ ງ່າ, ບິ້ງໃບຈັບພາບກັນ, ມີຂະໜາດ 7-14 x 5-7 ຊມ., ຮູບຣີ ຫລືຮູບໄຂ່ ຫາຮູບໄຂ່ແກມຮູບຂອບຂະໜານ, ປາຍໃບສ້ວຍແຫລມເປັນຕິ່ງ, ກົກໃບ ສ້ວຍມຸມເຫວີ ບ້ຽວເລັກນ້ອຍ, ຂອບໃບລຽບ, ບິ້ງໃບຄູ່ກົກສຸດນ້ອຍ ກ່ວາ ຄູ່ອື່ນໆ, ກ້ານກາງຍາວ 26-28 ຊມ. ກ່າງກາງ ຮາບພຽງຢູ່ດ້ານເທິງ, ກ່າງຂັ້ນໜຶ່ງ ມີ ເສັ້ນດຽວ, ກ່າງຂັ້ນ ສອງສະຫຼຽງໃຫ້ກ່າງກາງ, ຂະໜານກັນຫ່າງໆ, ກ່າງຂັ້ນ ສາມສະຫຼຽງ ຈັດແບບຕາໜ່າງຖ່ີໆ. ຫູໃບຮູບສ້ວຍແຫຼມປາຍ, ມີຂົນ, ຫູໃບຕົກລົ່ນໄວ.
ຊໍ່ດອກ / ດອກ : ດອກ ມີສີຂຽວອົມສີອອກເຫຼືອງ, ຈັດເປັນຊໍ່ດອກມີກ້ານ, ອອກຢູ່ຂ້າງ ກິ່ງ, ມີດອກມີເພດຮ່ວມ ແລະ ດອກມີເພດແຍກຢູ່ນຳຕົ້ນດຽວກັນ .
ໝາກ : ໝາກ ເປັນໝາກມີແກນ, ຂະໜາດ 4.5 X 2-2.5 ຊມ, ແກນແຂງ ເປັນເນື້ອໄມ້, ມີ ສັນ 6 ສັນຢູ່ຕາມເປືອກນອກ, ສອງສົ້ນຂອງໝາກ ມົນ, ເມື່ອແກ່ແລ້ວ ອອກສີຂຽວ ອົມສີອອກເຫຼືອງ, ກາບດອກ ຍັງມີຢູ່ນຳໝາກ.
ແກ່ນ : ແກ່ນ ມີ 3 ເມັດ.

ແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ນິເວດ :

ແຜ່ກະຈາຍໃນປ່າຂັ້ນໜຶ່ງ ແລະ ຂັ້ນສອງ, ມັກຈະປະປົນຢູ່ກັບກຸ່ມຕົ້ນສະຄ່າມ ຫຼາຍຊະນິດ, ກັບຕົ້ນແຄນເຮືອ. ລະດູອອກດອກ: ແຕ່ ເດືອນມັງກອນ ຫາ ເດືອນພຶດສະພາ; ອອກໝາກ: ເດືອນເມສາ ຫາ ເດືອນ ຕຸລາ.

ເຂດແຜ່ກະຈາຍພັນ :

ພົບເຫັນຢູ່ປະເທດຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ມາເລເຊັຍ, ຫວຽດນາມ(ພາກເໜືອ) ແລະ ລາວ (ແຂວງຄຳມ່ວນ).

ຂໍ້ສັງເກດອ່ືນໆ, ການນຳໃຊ້ :
ໄມ້ໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງ ແລະ ເປັນໄມ້ຟືນ. ໝາກກິນໄດ້ ແລະ ໃຊ້ເປັນຢາພື້ນເມືອງ. ນ້ຳຢາງໃຊ້ໃຫ້ກິ່ນເພາະ ມັນບັນຈຸນ້ຳມັນ ທີ່ມີກິ່ນຫອມ.

ຕົວຢ່າງທີ່ໄດ້ສຶກສາ :
BT 187 (Herbarium of Faculty of Sciences-NUoL, NHN-Leiden and CIRAD-Montpellier).

ເອກກະສານອ້າງອີງ :
Flore Générale de l’Indochine. 1911-1912. Vol.1, Fasc. (7). Muséum National d'Histoire Naturelle, Laboratoire de Phanérogamie, Paris, France.
Hoang Van Sam, K. Nanthavong & P.J.A. Keβler. 2004. Trees of Laos and Vietnam: A field guide to 100 economically or ecologically important species. Blumea N° 49.

Top of the page