Chaetocarpus castanocarpus (Roxb.) Thwaites - EUPHORBIACEAE

ຊ່ືພ້ອງ : Chaetocarpus castanaecarpus var. genuinus DC.
Adelia castanicarpa Roxb.
Regnaldia cluyticides H.Bn.
Regnaldia myrtioides Hooker
Gaedawakka castanocarpa (Roxb.) Kuntze

ຊ່ືພື້ນເມືອງເປັນພາສາລາວ : ໝາກບົກຄາຍ Mak bok khai; ໝາກໜາມ Mak Nam

English   Lao   

ລັກສະນະພືດສາດ ແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ນິເວດ ເຂດແຜ່ກະຈາຍພັນ

ລັກສະນະພືດສາດ :

ລັກສະນະເດັ່ນໆ ສຳລັບຊ່ວຍໃນການຈຳແນກຊະນິດໄດ້ : ມີຫູໃບສອງອັນ ຂະໜາດໃຫຍ່ແລະ ມີຮູບກ່ຽວ. ດອກນ້ອຍ, ຫອມ, ຈັດເປັນຊໍ່ດອກຊຶ່ງອອກເປັນຈຸ້ມຈັບຢູ່ຂ້າງກິ່ງ. ໝາກແຫ້ງໄຂໄດ້ແບບແຄບຊູນ ມີຂົນ ແຂງດົກໜາ, ມີນວນສີແດງ ຫຸ້ມແກ່ນ.
ປະເພດພືດ : ໄມ້ຢືນຕົ້ນ ສູງເຖິງ 45 ແມັດ, ງ່າຕັ້ງຊັນຂຶ້ນ ທຽບໃສ່ລຳຕົ້ນ . ເຮືອນຍອດກວ້າງໃຫຍ່.
ລຳຕົ້ນ ແລະ ເປືອກ : ລຳຕົ້ນຊື່, ແຂງແຮງ ພ້ອມກັບມີຕູດຫຼາຍປານກາງ. ເປືອກລຽບ, ມີຮອຍແຕກ ຊ່ອງອາກາດ, ບາງເທື່ອເປັນເກັດໆ, ສີຂີ້ເຖົ່າ ຫຼືສີຂີ້ເຖົ່າແກມສີອອກຂາວ, ເປືອກດ້ານໃບໜາ, ສີເຫຼືອງ ອົມສີອອກຂີ້ເຖົ່າ.
ງ່າ ແລະ ກິ່ງນ້ອຍ : ກິ່ງງ່າ ເປັນຮູບທໍ່ກົມ, ກ້ຽງ ບໍ່ມີຂົນ.
ທາດແຫຼວທີ່ລະບາຍອອກ : ບໍ່ມີທາດແຫຼວລະບາຍອອກ.
ໃບ : ໃບດຸ່ຽວ, ຈັບສະລັບ ພາຍໃນແຜ່ນພຽງດຽວ, ແຜ່ນໃບຮູບໄຂ່ຫາຮູບສ້ວຍ, ຂະໜາດ 7-15 X 3-5 ຊມ, ປາຍໃບສ້ວຍແຫຼມ, ປາຍສ້ວຍແຫຼມເປັນຕິ່ງ, ໂຄນໃບສ້ວຍແຫຼມມຸມເຫວີ, ຂອບໃບລຽບ, ແຜ່ນໃບໜຽວຄືແຜ່ນໜັງ, ດ້ານເທິງກ້ຽງ ບໍ່ມີຂົນ. ກ່າງກາງຮາບພຽງ ຢູ່ດ້ານເທິງ, ກ່າງຂັ້ນໜຶ່ງ ເປັນກ່າງດ່ຽວ, ກ່າງຂັ້ນ ສອງສະຫຼຽງໃຫ້ກ່າງກາງ, ຂະໜານກັນຫ່າງໆ, ກ່າງຂັ້ນ ສາມຈັດເປັນຕາໜ່າງ ແບບລະອຽດ. ກ້ານໃບມີຂົນອ່ອນໆ. ຫູໃບກວ້າງ ແລະ ເປັນຮູບກ່ຽວ, ຢູ່ໂຄນມີຂົນ.
ຊໍ່ດອກ / ດອກ : ຊໍ່ດອກ ມີຂົນແຂງດົກໜາ, ດອກມີເພດດຽວ, ອອກສີເຫຼືອງປົນ ສີອອກຂຽວ ຫາ ສີເຫຼືອງປົນສີຂາວ ຫາ ສີເຫຼືອງ, ອອກຢູ່ຂ້າງກິ່ງ ແລະ ຈັດເປັນຈຸ້ມ.
ໝາກ : ໝາກ ເປັນໝາກແຫ້ງໄຂໄດ້ແບບແຄບຊູນ ມີຂົນແຂງ ດົກໜາ, ຮູບມົນ, ຂະໜາດມີເສັ້ນຜ່າກາງ 0.8 - 1.8 ຊມ, ເວລາແກ່ ໜາກແຕກອອກເປັນ 3 ປ່ຽງ.
ແກ່ນ : ແກ່ນ ມີ 1 ຫາ 4 ເມັດ, ສີດຳເຫຼື້ອມ, ມີນວນສີແດງຫຸ້ມ.

ແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະ ນິເວດ :

ພົບຕາມປ່າປະສົມ ທີ່ມີຕົ້ນແປກ ສອງໃບ, ພືດ ຕະກຸນໄມ້ກໍ່, ຕົ້ນທະໂລ້, ໄມ້ຊາດ ຊຶ່ງມີຢູ່ປ່າດັ່ງເດີມ ແລະ ປ່າຂັ້ນສອງໃນເຂດຕຳ່, ໃນປ່າປະສົມ ທີ່ມີພືດຕະກຸນໄມ້ຍາງ ທີ່ຍັງຄົງເຫຼືອຢູ່.

ເຂດແຜ່ກະຈາຍພັນ :

ພົບຢູ່ປະເທດມ່ຽນມ້າ, ກຳພູຊາ, ອິນໂດເນເຊັຍ (ເກາະຊູມາຕຼາ ແລະ ບອກນຽວ), ອິນເດັຍ (ເຂດອັດສຳ), ແຫຼມມາເລເຊັຍ, ໄທ (ເກາະອັນດາມັນ), ຫວຽດນາມ ແລະ ລາວ (ແຂວງວຽງຈັນ ແລະ ຄຳມວນ).

ຂໍ້ສັງເກດອ່ືນໆ, ການນຳໃຊ້ :
ການນຳໃຊ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ.

ຕົວຢ່າງທີ່ໄດ້ສຶກສາ :
BT 6, BT 195, BT 283, Ph 811 (Herbarium of Faculty of Sciences-NUoL, NHN-Leiden and CIRAD-Montpellier).

ເອກກະສານອ້າງອີງ :
Dung, Vu Van. 1996. Vietnam Forest Trees. Agriculture Publishing House, Hanoi, Vietnam.
Flore Générale de l’Indochine. 1925. Vol. 5, Fasc. 4. Muséum National d'Histoire Naturelle, Laboratoire de Phanérogamie, Paris, France.
Kongkanda Chayamarit & Peter C. Van Welzen. 2005. Flora of Thailand, Vol. 8, part 1.The Forest Herbarium, Royal Forest Department, Bangkok, Thailand.

Top of the page